PPK: jak działa, ile dopłaca pracodawca i kiedy można się wypisać
PPK budzi nieufność, bo pierwsze skojarzenie jest z wcześniejszą reformą emerytalną, a nie z arytmetyką. Sama konstrukcja jest jednak prosta i da się ją ocenić na liczbach, bez wchodzenia w spory o system emerytalny.
Kto dokłada i ile
| Strona | Wpłata podstawowa | Możliwa dodatkowa |
|---|---|---|
| Pracownik | 2 procent wynagrodzenia brutto | do 2 procent więcej |
| Pracodawca | 1,5 procent | do 2,5 procent więcej |
| Budżet państwa | 250 zł wpłaty powitalnej, jednorazowo | 240 zł dopłaty rocznej |
Osoby o niższych zarobkach mogą obniżyć swoją wpłatę do 0,5 procent, jeśli łączne wynagrodzenie nie przekracza 1,2-krotności minimalnego. Warto o tym wiedzieć, bo to alternatywa dla rezygnacji: zostajesz w systemie i nadal dostajesz wpłatę pracodawcy oraz dopłaty z budżetu.
Co to znaczy w praktyce
Przy pensji 6000 zł brutto twoja wpłata to 120 zł, pracodawcy 90 zł. Na konto wchodzi 210 zł miesięcznie, z czego z twojej kieszeni wychodzi pełne 120 zł, bo wpłata pracownika idzie z wynagrodzenia netto i nie obniża podstawy podatku. Wpłata pracodawcy jest natomiast twoim przychodem, od którego płacisz podatek, choć nie składki. To jedyny element, który zaskakuje ludzi przy pierwszym pasku wypłaty.
Autozapis i rezygnacja
- Zapis jest automatyczny dla osób od 18 do 54 lat. Po ukończeniu 55 lat trzeba złożyć wniosek, a po ukończeniu 70 lat zapis nie jest możliwy.
- Rezygnacja to jedna deklaracja składana pracodawcy, na piśmie. Działa od miesiąca, w którym ją złożysz, a wpłaty pobrane w tym miesiącu podlegają zwrotowi.
- Ponowny autozapis wraca co cztery lata. Kolejny przypada w 2027 roku, więc raz złożona deklaracja nie działa bezterminowo i trzeba ją odnowić.
- Powrót do oszczędzania jest możliwy w każdej chwili, jednym wnioskiem.
Czyje są te pieniądze
To jest pytanie, od którego zwykle zaczyna się rozmowa. Środki są prywatne i podlegają dziedziczeniu, a nie wchodzą do systemu emerytalnego. Zarządza nimi wybrana instytucja finansowa, a strategia inwestycyjna zmienia się z wiekiem: bardziej agresywna u młodszych, ostrożniejsza bliżej sześćdziesiątki. To oznacza też, że wartość rachunku podlega wahaniom rynku i w krótkim okresie może spaść.
Wypłata: trzy warianty
- Po 60 roku życia: 25 procent jednorazowo bez podatku, reszta w co najmniej 120 miesięcznych ratach, także bez podatku od zysków.
- Wcześniej, w całości: tracisz dopłaty z budżetu, 30 procent wpłat pracodawcy wraca do ZUS jako twoja składka emerytalna, a od zysków płacisz podatek.
- Bez potrąceń w dwóch sytuacjach: poważne zachorowanie ciebie lub najbliższych oraz wkład własny do kredytu mieszkaniowego, ten drugi z obowiązkiem zwrotu.
Jak podjąć decyzję
Policz swoją wpłatę i tę od pracodawcy razem, a potem zapytaj, czy odłożysz tę samą kwotę samodzielnie i konsekwentnie przez kilka lat. Jeśli tak, wybór formy jest kwestią preferencji. Jeśli nie, rezygnacja oznacza oddanie pieniędzy, które pracodawca dołożyłby tylko w tym mechanizmie. Trzecia droga, często pomijana, to zostać przy obniżonej wpłacie 0,5 procent i nie tracić dopłat.
